Agenda

Wouter Bulckaert
JJCALE.png
Zaterdag, 17 November 2018, 15:00 - 16:00
Miniconcert

WOUTER BULCKAERT: JJ CALE - TROUBADOUR IN DE WOESTIJN

De Standaard - Peter Vantyghem

Nadat hij al de eerste biografie over Ry Cooder had geschreven, heeft de Gentse auteur Wouter Bulckaert nu de eerste biografie over JJ Cale klaar. Van een stoffige troubadour maakt hij een intrigerende DIY-persoonlijkheid.

Iedereen kent JJ Cale, maar niet van zijn platen en nog minder van zijn leven. Wel van de brommende gitaarriff van 'Cocaine', een mijlpaal in classic rock. Of van 'After midnight', een klassieker op liveplaten van Eric Clapton en in diverse reclameclips. Moraal: JJ Cale werd vooral bekend omdat tientallen veel bekendere artiesten dan hijzelf zijn songs coverden (en hem een inkomen bezorgden). Tot dat soort schimmige figuren voelt Wouter Bulckaert zich aangetrokken. Ry Cooder en JJ Cale zijn uit dezelfde klei geboetseerd: allebei werkten ze vanuit de blues, smeedden ze hun taal in de jaren 70, meden ze media en namen ze vaak acommerciële beslissingen. In eigen land zijn ze nauwelijks bekend.

Waarom dat soort mensen in de aandacht brengen? 'Ik ben al veertig jaar een grote muziekliefhebber en erger me nogal aan egotrippers die hun imago vooropstellen. Dat zit in de weg om de muziek onbevangen te kunnen beluisteren. Cale maakte er een levenswerk van om op de achtergrond te blijven en vanuit die positie maakte hij tijdloze muziek.' Evolutie John Weldon Cale, die in 2013 overleed, maakte veertien studioalbums. Hoe ze tot stand kwamen en wat ze vertellen, is de basis van JJ Cale. Troubadour in de woestijn. Bulckaert laat zien hoe Cale niet de artiest is die steeds maar variaties op een paar liedjes schreef.
Hij werkte vaak veel langer aan platen dan de lofi-sound en de murmelende stem suggereren. Tussen Naturally (1971) en Rewind (2007) zit een evolutie. Cale paste zich wél een beetje aan aan tijd en modes.
'Ik was zelf verrast hoe goed sommige platen, waar ik destijds niet veel aan vond, vandaag klinken', zegt Bulckaert. ' Number 10 vond ik destijds een verzameling songs van dertien in een dozijn, gebouwd op lelijke elektronica. Nu hoor ik daar een muziekavontuur in dat zowel Kurt Weill als The War On Drugs oproept. Shades (1981) maakte gebruik van zeven drummers op tien nummers, werd opgenomen in zeven studio's, en toch hoor je de hele plaat die typische ontspannen sfeer.' 

Het is boeiend te ontdekken hoe begeesterd Cale bezig was met elektronica en hoe zijn keuze voor soms heel goedkope drummachines hem eerst interessant, daarna ouderwets en ten slotte weer überhip maakte. De man was ook een gitaarfreak, van het zelfbouwende type. Hij komt naar voren als een loner die maanden in een camper rondreed, soms jarenlang zonder telefoon 'verdween' en zeventien jaar gehuwd was met zijn gitariste Christine Lakeland zonder dat dat bekend was. Mens Bulckaert slaagt er ook in de mens te tekenen. Hij baseerde zich op oude tijdschriften en contacten met Cales manager Mike Kappas.
'Cale, die met weinig woorden sprak, is in de loop van de decennia niet op contradicties te betrappen. Hij was zich heel goed bewust van het beeld dat hij van zichzelf schiep en daar verstopte hij zich achter. Hij kon zich dat permitteren, want hij overleefde voor tachtig procent op de royalty's van drie songs die Clapton en Lynyrd Skynyrd coverden.' Toch zijn de bronnen in het boek beperkt, en Cale had geen publiek, geëngageerd leven. Zo wordt het geschetste beeld wat repetitief en beperkt. Had die teruggetrokken man geen minderwaardigheidscomplex? Werd hij nooit depressief? Gaf hij écht niet om succes? Bulckaert: 'Ik wilde psychologische verdieping vermijden, want je belandt snel in veronderstellingen. En te veel weten neemt het mysterie weg. Ik wilde weten waarom de muziek zo verslavend is.'

JJ Cale was een artiest, poneert Bulckaert. Een man die maandenlang werkte om te klinken als iemand die niet werkte. Een minimalist die zo complex was dat hij niet te imiteren is. Een einzelgänger die Eric Clapton en Mark Knopfler (Dire Straits) tot hun succesvolle sound inspireerde. Rommeligheid als visie. De ultieme, tijdloze abstractie. Wouter Bulckaert, 'JJ Cale. Troubadour in de woestijn', is uit bij Epo

Gebruik van cookies

Door deze website te bezoeken zonder je browserinstellingen te wijzigen, verklaar je je akkoord met het gebruik van cookies of vergelijkbare technologieën die worden gebruikt voor het aanpassen van de diensten en aanbiedingen aan je interesses en voor het beveiligen van de transacties op onze website. Voor meer informatie of om je instellingen te beheren of te wijzigen.